پارافین مایع چیست؟
این ترکیب به علت داشتن مخلوطی از هیدروکربن های اشباع در ساختار خود، فرمول معینی ندارد و عموما فرمول آن را به صورت CnH2n+2 نشان می دهند. در حالت جامد به صورت ذرات مومی و سفید رنگ است اما در حالت مایع به صورت مایع بی رنگ، بدون بو و مزه است و به دلیل داشتن ساختار هیدروکربنی به صورت روغنی موجود است. این ترکیبات اجزای اصلی نفت و گاز طبیعی هستند. آنهایی که کمتر از 5 اتم کربن در هر مولکول دارند معمولاً در دمای اتاق گاز هستند، در حالی که آنهایی که بین 5 تا 15 اتم کربن دارند معمولاً به شکل مایع هستند. انواع زنجیره مستقیم با بیش از 15 اتم کربن در هر مولکول در دمای اتاق جامد هستند. همچنین این ترکیبات پایداری بالاتری نسبت به اولفین ها دارند.
ویژگی های فیزیکی و شیمیایی
در جدول زیر برخی از خواص فیزیکی و شیمیایی این ماده را مشاهده می کنید.
| فرمول شیمیایی | CnH2n+2 |
| cas no | 8002-74-2 |
| جرم مولکولی | متغیر |
| شکل ظاهری | مایع بی رنگ و بدون بو و مزه |
| نقطه جوش | بالاتر از 370ºC |
| نقطه ذوب | 24ºC- |
| نقطه اشتعال | 200ºC-240ºC |
| حلالیت | نامحلول در آب، محلول در حلال های غیر قطبی مانند اتر، بنزن و برخی استرهای خاص |
روش تولید پارافین مایع
ماده اولیه این ترکیب، موم شل، ترکیبی از روغن و موم و محصول جانبی حاصل از تصفیه روغن روانکننده است. ابتدا روغن از موم شل جدا می شود (روغن زدایی یا موم زدایی) و با کریستالیزاسیون جدا می شود. به طور کلی، موم شل حرارت داده می شود، با حلالی مانند کتون مخلوط می شود و سپس سرد می شود. سپس موم از محلول کریستالیزه می شود و روغن باقی مانده پیش از فیلتر شدن به دو صورت باقی می ماند:
- جامد – موم به اضافه مقداری حلال
- مایع – روغن و حلال
موم محصول ممکن است برای از بین بردن هر رنگ و بویی از آن دوباره تصفیه شود. سپس برای دستیابی به محصولات مورد نیاز با ویژگی های خاص مانند نفوذ و نقطه ذوب مناسب، مخلوط شود. در ادامه موم پارافین به صورت مایع یا جامد عرضه می شود.
کاربردهای پارافین مایع
در کاربرد عمده پارافین مایع در صنعت پزشکی و داروسازی و در تولید محصولات آرایشی و بهداشتی است. در ادامه این کاربردهای این ماده را مورد بررسی قرار خواهیم داد.
پزشکی
این ترکیب به عنوان یک داروی ملین و روان کننده در کودکان استفاده می شود و یکی از درمان های موثر برای درمان یبوست و انکوپرزیس است. علائمی همچون مشکلات شکمی، نفخ شکم، اسهال و… ارتباطی به این دارو نداشته و عملکرد این ماده با ملین های اسمزی متفاوت است.
به طور کلی این دارو به عنوان لایه روغنی روده را می پوشاند و یبوست را درمان می کند. همچنین در درمان مشکلات و دردهای هموروئید نیز موثر است.
آرایشی و بهداشتی
در محصولات آرایشی و بهداشتی این ترکیب به عنوان یک نرم کننده طبیعی مورد استفاده قرار می گیرد. به علت اینکه نقطه ذوب پایینی دارد، آن را بر روی دست و پا اعمال می کنند که با عنوان پارافین تراپی دست و پا شناخته می شود. باعث می شود گرمای لطیفی را به پوست انتقال داده و جریان خون را در آن بخش افزایش می دهد. همچنین به عنوان یک نرم کننده طبیعی نیز عمل کرده و پوست را نرم می کند. از این ماده در بسیاری از سالن های آرایشی و زیبایی استفاده می شود.
پارافین به دلیل ارزان بودن در بسیاری از محصولات زیبایی استفاده می شود. پارافین برای پوست محصولی مناسب است و رطوبت آن را افزایش می دهد؛ همچنین پس از اتمام درمان به افزایش سطح رطوبت ادامه می دهد. همچنین به باز شدن منافذ و حذف سلول های مرده پوست کمک می کند و باعث می شود پوست شاداب تر و صاف تر به نظر برسد. همچنین این ماده سابقه طولانی در درمان بسیاری از بیماری های فیزیکی مانند آرتریت و افزایش جریان خون دارد.
بازار جهانی:
ارزش بازار جهانی این ماده در سال 2022 برابر با 8.2 میلیارد دلار بوده و بر اساس تحقیقات با رشد 5.60 درصدی تا سال 2032 به 13.39 میلیارد دلار خواهد رسید. این ماده کاربردهای بسیاری در صنایع مختلف مانند بخش آرایشی و بهداشتی، تولید شمع و غیره دارد. به طور کلی خواص همه کاره آن، مانند بافت صاف، حفظ فرمولاسیون و سازگاری با فرمولاسیون های مختلف این ماده را به یک ترکیب ایده آل برای محصولات مراقبت از پوست و مو تبدیل کرده است.
بر اساس منطقه جغرافیایی آمریکای شمالی، اروپا، آسیا و اقیانوسیه نسبت به سایر مناطق بازار رو به رشد تری دارند. نقاط قوت این مناطق تولید شمع، محصولات بسته بندی و لوازم آرایشی است. در بین تمامی مناطق آسیا و اقیانوسیه به دلیل افزایش تقاضا برای این ماده در تولید محصولات شمع، بسته بندی و لوازم آرایشی، رشد خوبی را شاهد بودیم. در بین تمامی کشورها، کشورهای هند و چین به دلیل تقاضا و تولید برای محصولات آرایشی و بهداشتی در رشد بازار این ماده به شدت موثر بودند.
MSDS، نکات ایمنی و خطرات پارافین:
این ترکیب در دسته مواد سمی قرار دارد و در برخورد با پوست و چشم باعث تحریک آن ها می گردد. غلظت بالای بخارات آن ممکن است موجب سردرد، بی حسی، سرگیجه، سوزش گلو و چشم شود. همچنین این ترکیب اشتعال پذیر است و در اثر حرارت گازهای مونوکسید کربن، دی اکسید کربن و سایر گازهای سمی تولید می کند. بنابراین در هنگام کار با آن باید نکات ایمنی شامل استفاده از روپوش، عینک، دستکش و ماسک رعایت شود. در صورت هرگونه برخورد با این ماده موارد زیر رعایت شود:
- چشم: تماس چشم با این ماده موجب تحریک و قرمزی آن می شود. در صورت برخورد به سرعت چشم را با آب بشویید. لنزها را از چشم خارج کرده و در ادامه به مدت ۱۵ دقیقه چشم را با آب بشویید و در حین شستن چشم پلک ها را باز و بسته کنید.
- پوست: تماس مکرر یا طولانی مدت می تواند باعث قرمزی، تحریک و پوسته پوسته شدن پوست (درماتیت) شود. مراقبت های معمولی و بهداشت شخصی معمولا از عوارض پوستی جلوگیری می کند. در صورت تماس با پوست، لباس های آلوده را از بدن خارج کرده و سپس پوست را به طور کامل با آب و صابون بشویید.
- استنشاق: قرار گرفتن ریه در معرض این محصول یا با تنفس طولانی مدت غبار یا استفراغ پس از مصرف، می تواند منجر به آسیب جدی ریه و احتمالاً مرگ شود. در صورت تنفس این محصول، از هوای تازه و اکسیژن استفاده کرده و سریعا به پزشک مراجعه فرمایید.
- بلع: قرار گرفتن در معرض بخارات آن و خوردن آن ها موجب سردرد و بی حالی می شود. در صورت خوردن این محصول دهان را با آب شسته و به پزشک مراجعه فرمایید.
با رعایت نکات ایمنی خطرات ناشی از کار با این ترکیب شیمیایی را تا حد زیادی کاهش دهید.
خطرات ونکات ایمنی
نکات ایمنی که در استفاده از پارافین باید رعایت کرد
در صورت تماس با چشم مراقب باشید داخل چشم نشود
در صورت تماس با بخش های داخلی چشم حتما با آب فراوان شستشو دهید
در زمان کار با این ترکیبات از محافظ صورت و چشم استفاده کنید
پس از پایان کار دست های خود را بشویید
از خوردن و آشامیدن و سیگار کشیدن در فضایی که پارافین موجود است خودداری کنید
در صورت خورده شدن توسط شخص دهان را با آب فراوان شستشو دهید.
از پوشش مناسب برای جلوگیری از تماس مستقیم با پوست استفاده کنید
لباس های خود را پس از هر بار کار با پارافین شستشو دهید
در فضای بسته از ماسک و اکسیژن استفاده کنید.
پارافین
نکات ایمنی در نگهداری از پارافین
در بسته بندی های مناسب استفاده شود
در جای خشک و خنک نگهداری شود
از قرار دادن مستقیم بسته بندی روی سطح زمین خودداری نمایید.
از نگهداری در گرما و در مقابل نور مستقیم خورشید خودداری کنید
در محل ذخیره سازی این ترکیبات از قرار دادن مواد ناسازگار با آنها خودداری کنید
مشخصات شیمیایی ترکیبات به طور کامل در محل نگهداری آنها قرار داده شود
مواردیکه باعث ایجاد حرارت می شود از محدوده نگهداری این ترکیبات دور کنید.
قفسه های و کمدهای محل نگهداری باید به دیوار و کف آزمایشگاه محکم شده باشند.
از سیستم تهویه مناسب برای محل نگهداری استفاده کنید.
در صورت حمل و نقل حتما احتیاط لازم را در نظر داشته باشید.
در دمای کمتر از 25 درجه سانتیگراد نگهداری شود.
نمونه های قالبی پارافین
خطرات استفاده از پارافین
خطر مرگ در صورت بلعیده شدن نمونه های صنعتی
امکان انفجار تجهیزاتی که از این ماده ساخته شده اند در صورت آسیب
ایجاد تداخل دارویی در نمونه هایی که به صورت دارو مصرف می شود
