ایزوبوتانول (به انگلیسی : Isobutanol)، در بین افراد، با اسامی مانند ایزوبوتیل الکل، 2-متیل-1-پروپانول، 2-متیل پروپیل الکل، ایزوپروپیل کاربینول و 2-متیل پروپان-1-اُل مشهور و شناخته شده است. یک ترکیب آلی است، که به صورت مایع چسبناک بی رنگ دیده می شود. و کاربرد فراوانی در صنعت دارد.
کاربردهای مختلفی در صنایع مختلف دارد، از جمله:
برندهای محصول : شازند
| کاربردها | کاربردهای ایزوبوتانول و n-بوتانول به یکدیگر شباهت دارد. از این دو ترکیب در صنایع شیمیایی به صورت متقابل استفاده می شود. |
|---|---|
| شرایط نگهداری | ایزوبوتانول، ترکیبی قابل اشتعال و به شدت تحریک کننده است. اگر این مایع با پوست تماس پیدا کند موجب تحریک آن شده و چنانچه به صورت تصادفی با چشم افراد تماس داشته باشد، آسیب های جدی به آن محل وارد می کند. به این ترتیب، تمام کارگرانی که با این حلال سروکار دارند باید نکات کار با مواد شیمیایی را رعایت کرده و از لباس کار، دستکش، ماسک و عینک ایمنی استفاده نمایند. مخازن و بشکه های حاوی ایزوبوتانول را باید به صورت درب بسته و در انبارهای خشک و خنک و به دور از هر گونه منبع تولید حرارت، جرقه یا گرما نگهداری نمود. تمام بشکه ها و مخازن باید دارای برچسب اطلاعات شیمیایی از این ماده باشند. |
ترکیب شیمیایی ایزوبوتانول، یک الکل 4 کربنه است که دارای یک گروه عاملی هیدروکسی می باشد. اکسیژن در گروه الکلی در ایزوبوتانول، یک جایگاه فعال برای انجام بسیاری از واکنش های شیمیایی را فراهم می کند. این ترکیب آلی در حالت طبیعی به صورت مایع بی رنگ و بی بو وجود دارد و یک مایع اشتعال پذیر است. مهم ترین کاربرد این مایع، استفاده به عنوان حلال آلی است. ایزوبوتانول با سایر ترکیبات بوتانول، ایزومر است؛ ایزومرهای ایزوبوتانل شامل n-بوتانول، 2-بوتانول و ترشیو-بوتانول می باشند. تمام ایزومرهای این ترکیب از نظر کاربردهای شیمیایی، اهمیت زیادی دارند. سهم زیادی از حلال های آلی در صنایع مختلف با استفاده از این ایزومرها تحت پوشش قرار می گیرند.
ایزوبوتانول، یک ترکیب آلی با ساختار مولکولی C4H10O می باشد. در سیستم نامگذاری آیوپاک، ایزوبو تانول با نام 2-متیل پروپان – 1 – اُل معرفی شده است. این ترکیب آلی در دسته ترکیبات الکلی یک عاملی قرار می گیرد و در صنایع شیمیایی، رنگ، رزین و تولید انواع حلال ها کاربردهای زیادی دارد.
ایزوبوتانول (Isobutanol) یک الکل چهار کربنه با فرمول شیمیایی C₄H₁₀O است. که به صورت مایع بی رنگ، بی بو و اشتعال پذیر دیده می شود. این ترکیب به عنوان یک حلال و ماده اولیه در صنایع شیمیایی و تولید مواد شیمیایی دیگر استفاده میشود. ایزوبوتانول به عنوان یک سوخت و افزودنی به سوختها نیز کاربرد دارد.
این ترکیب ( Iso – Butanol) معمولاً به صورت مایعی بیرنگ و با بوی خاصی وجود دارد و میتواند در آب حل شود. ایزوبوتانول به دلیل خواص شیمیاییاش در تولید انواع مختلفی از مواد شیمیایی و محصولات صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد.
ایزومر : n-بوتانول (نرمال بوتانول)، ۲-بوتانول و ترشیو-بوتانول
در این قسمت در مورد خواص ایزوبوتیل الکل صحبت می شود.
| مشخصات و خواص | |
| نام آیوپاک ماده | 2-Methylpropan-1-ol (۲-متیل پروپان – ۱ – اُل) |
| مخفف | به صورت i-BuOH و با علامت اختصاری IBA نشان داده می شود. |
| شکل ظاهری | به صورت مایعی بی رنگ در محیط ظاهر می شود. (دارای بوی مشخص قوی مانند بوی شراب است.) |
| فرمول مولکولی | (CH3)2CHCH2OH یا C4H10O |
| وزن مولکولی | 74.12 گرم بر مول |
| دانسیته (چگالی) | 0.802 گرم بر سانتی متر مکعب |
| نقطه ذوب | 108 – درجه سانتیگراد |
| نقطه جوش | 107.89 درجه سانتیگراد |
| نقطه اشتعال | 85-100 درجه فارنهایت |
| انواع ایزومرها | بوتانول های دیگر، شامل: -nبوتانول، دوبوتانول و تری-بوتانول است. |
| انحلال پذیری | انحلال پذیری آن در آب کم است. ولی در اکثر حلال های آلی نظیر استون یا اتانول مخلوط می شود. به عنوان مثال : پروپانول و متانول می توانند با ایزوبوتیل الکل ترکیب شوند. |
| CAS | 78-83-1 |
ایزوبوتانول (Iso – Butanol) یک آلکیل الکل است، که پروپان -1-ال جایگزین یک گروه متیل در موقعیت 2 می شود.
ایزوبوتانول (Isobutanol) میتواند از روشهای مختلفی تولید شود. در زیر به چندین روش متداول تولید آن اشاره میشود:
نکات مهم:
کاربردهای این ماده مشابه یکدیگر می باشد. کاربردهای اصلی این دو ترکیب مشابه، شامل موارد زیر می باشد.
ایزوبوتانول یکی از الکلهای با زنجیره کربنی کوتاه است که به عنوان یک سوخت زیستتخریبپذیر مورد توجه قرار گرفته است. این ترکیب میتواند به عنوان یک سوخت جایگزین برای بنزین و سایر سوختهای فسیلی استفاده شود. در ادامه به برخی از ویژگیها و مزایای ایزوبوتانول در تولید سوختهای زیستتخریبپذیر اشاره میکنم:
این ویژگیها ایزوبوتانول را به یک گزینه مناسب برای تولید سوختهای زیستتخریبپذیر تبدیل کرده است. و می تواند به کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی کمک کند.
امروزه، ایزو بوتانول از سوخت های فسیلی تولید می شود.
ایزوبوتا نول از، کربونیلاسیون پروپیلن به دست می آید. این روش به طور صنعتی توسط دو روش صورت می گیرد.
هیدروفورمیلاسیون، رایجترین روش تولید این ماده شیمیایی است. در این روش مخلوطی از ایزوبوتیرآلدئیدها به دست می آید.
CH3CH = CH2 + CO + H2 ——> CH3CH2CH2CHO
واکنش فوق ، توسط تجمع کبالت یا رودیم کاتالیز می شود. آلدئیدهای به دست آمده، به الکل ها هیدروژن چسبیده و سپس از هم جدا می شوند. در کربنیلاسیون، همان محصولات حاصل می شوند. اما هیدروژناسیون با واکنش تغییر آب و گاز صورت می گیرد.
ایزوبوتانول مزایا و معایب خاصی دارد که در زیر به آنها اشاره میشود:
ایزوبوتانول میتواند مضرات و اثرات سمی خاصی بر سلامتی داشته باشد. در زیر به برخی از این موارد اشاره میشود:
در دوزهای بالا، ایزوبوتانول میتواند منجر به سردرد، سرگیجه، و حتی خوابآلودگی شود. در موارد شدید، ممکن است اثرات جدیتری بر روی سیستم عصبی مرکزی داشته باشد.
تماس با ایزوبوتانول میتواند باعث تحریک پوست، قرمزی و خارش شود.
قرار گرفتن طولانیمدت در معرض ایزوبوتانول ممکن است به کبد و کلیه آسیب برساند.
ایزوبوتانول قابل اشتعال است و در صورت قرار گرفتن در معرض حرارت یا شعله، میتواند آتش بگیرد.
حمل : ظروف خالی حاوی ایزو بوتانول را با دقت حمل کنید. زیرا بخارات باقی مانده قابل اشتعال هستند.
سیگار کشیدن، در حین جابه جایی مواد ممنوع است.
از تنفس گرد و غبار – بخار – گاز – غبار – بخار – اسپری خودداری کنید.
مکان استفاده : خارج از منزل و در مکان های مجهز به دستگاه تهویه هوا استفاده شود.
اقدامات بهداشتی : در صورت تماس با ایزو بوتانول، دست ها را به طور کامل شست و شو دهید.
